#00059# Winter is coming!

Yazı Künyesi: #00059#

(Yazdığım olgu eğitime katkı sağlaması amacıyla tamamen hayal ürününden ibarettir.)

42 yaşında erkek hasta bayılma ve bilinç kaybı olması şikayetleri ile durumu fark eden arkadaşlarının ambulansa haber vermesi ile  Acil servise 112 ile getirildi.Acil servise geldiğinde bilinci açık ,uykuya meyilli ve halsiz görünen hastaya şikayetleri soruldu.Son 10 gündür ara ara baş ağrılarının olduğunu,bugün banyoya girdikten sonra göğüste hafif ağrı ve nefes almakta güçlük çektiğini hatırladığı sonrasında bayıldığını ve geri kalan kısmı hatırlamadığını aktarıyor.

Acil serviste yapılan fizik muayenede

  • Bilinç: Yarı açık, öykü verebiliyor.
  • Pupiller: Normal, ışık reaksiyonu var.
  • Kan basıncı: 130/90 mmHg
  • Nabız: 120/dk.
  • Solunum sayısı: 25/dk.
  • Vücut sıcaklığı: 37.2 ºC
  • Baş yüz ve boyun muayenesi: Normal. Kulaklarında uğultu olduğunu söylüyor.
  • Solunum sistemi: Dispneik, göğüs ağrısı tarifliyor.
  • Dolaşım sistemi: Elektrokardiyogramı normal görünümde, taşikardik.

Hastaya ne olmuş olabilir???

Hastada birçok hastalık tanısını ekarte etmeden önce banyodan çıktıktan sonra senkop tariflemesi bize ilk etapta CO zehirlenmesi olabileceğini düşündürdü.Kış aylarının yaklaşıyor olması nedeniyle güncel ve önemli olan CO(karbonmonoksit) zehirlenmelerine değinmeye çalışacağım.

*Karbonmonoksit (CO); renksiz, tatsız ve kokusuz ve zehirlenmesi en sık bildirilen toksikolojik kaynaklı ölüm nedenlerindendir.

*CO zehirlenmesine bağlı beklenmeyen ve istenmeyen ölümler özellikle kış aylarında ve havaların soğuk olduğu bölgelerde artmaktadır.

*Ülkemizde, özellikle de bölgemizde, havalandırması yetersiz olan küçük alanlarda bacasız soba, mangal ve şofben kullanımı CO zehirlenmesine yol açmakta ve bu hastalar sık olarak acil servislere başvurmaktadırlar.

KARBONMONOKSİD ZEHİRLENMELERİNDE RİSK GRUPLARI

*Yangından kurtulanlar

*İtfaiyeciler ve yangına müdahale edenler

*Kalorifer yakıcıları

*Kapalı otopark çalışanları

*Boya fabrikası çalışanları

*Yoğun trafikte profesyonel sürücüler

*Kışın, lodos ve ters rüzgarda izah edilemeyen klinikle başvuran hastalar

*Soba yanan odada uyuyanlar

 

—>Karbonmonoksit, solunduktan sonra akciğerler aracılığıyla kana geçer. Karbon monoksitin hemoglobinle birleşmesi sonucu karboksihemoglobin (COHb) oluşur.CO’in hemoglobine bağlanma yeteneği oksijenden 200-300 kat fazladır.Vücudumuzda yer alan oksijen azalarak karbon monoksit ile yer değiştirir. Kan dokulara yeterince oksijen taşıyamaz

Karbonmonoksit zehirlenmelerinin klinik belirtileri nelerdir?

*Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtileri çok ayırt edici olmayabilir.

*Öykü en değerli bulgular yumağıdır. Şüphe!!!!

*Fizik muayenenin tanıda yeri sınırlıdır.

*“Aynı evi, okulu, işyerini vs. paylaşan diğer kişilerde benzer yakınmalar var mı?”, “Bozuk ocak-fırın vs. var mı?”, “Isınma nasıl sağlanıyor?” gibi soruların yanıtlarının öğrenilmesi gereklidir.

 

–> Kalp ve beyin gibi yüksek oksijen ihtiyacı olan organlar CO zehirlenmesi ile kolayca disfonksiyonel olabilirler.CO zehirlenmesine bağlı gelişen semptom ve belirtiler, nörolojik ve miyokardiyal oksijen gereksiniminin artması ile daha da belirginleşir.

KARBOKSİHEMOGLOBİN DÜZEYİNE GÖRE KLİNİK BULGULAR

*< %10: Semptom yok

*%10-20 : Bulantı, yorgunluk, taşipne, duygusal dengesizlik, konfüzyon, sakarlık

*%21-30 : Başağrısı, efor dispnesi, anjina, görme duyusunda değişiklikler, çevreye uyumda hafif yetersizlik, tehlikeye karşı tepki vermede zayıflık, hafif güç kaybı, duyularda zayıflama

*%31-40 : Baş dönmesi, sersemlik, bulantı, kusma, görme bozuklukları, karar almada yetersizlik

*%41-50 : Bayılma, bilinç değişiklikleri, unutkanlık, taşikardi, taşipne

*%51-60 : Nöbetler, koma, belirgin asidoz, ölümle sonuçlanabilir.

*%60 üzeri : Ölüm

KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMELERİNDE TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

*Tedavide hastanın CO bulunan ortamdan hızla uzaklaştırılması ve destekleyici oksijen verilmesi öncelikli olmalıdır.

*Hastanın temel yaşam desteği (havayolu, solunum, dolaşım) yaklaşımı yapılarak, ”ilk fırsatta geri solumasız maske ile %100 oksijen uygulamasına geçilmelidir.”

*Komadaki hastalarda ise %100 oksijen endotrakeal tüp yoluyla verilmelidir.

% 100 OKSİJEN TEDAVİSİ

-Normobarik oksijen tedavisi (NBO)

-Hiperbarik oksijen tedavisi (HBO)

***Oda havasında COHb yarılanma ömrü 4-6 saat iken,***

NBO—— 50-80 dk

HBO—– 23-30 dk

Tedavi seçimi ve yanıtı değerlendirmede :

Klinik bulguların değerlendirilmesi COHb’den daha değerli

NORMOBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ

CO zehirlenmesi olasılığı olan tüm hastalara başlanır.Sürekli oksijen tedavisine; ”hasta asemptomatik olana kadar veya COHb seviyesi %10’un altına ininceye kadar devam edilir.” Kardiyovasküler veya akciğer semptomu olanlarda %2’nin altına indirilmelidir.Hasta yeniden değerlendirilir, semptomlar devam ederse HBO düşünülür.

HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ

Basınç altında %100 oksijen verilerek yapılır.%100 oksijen tedavisinde semptomları gerilemeyen hastalara yapılır.

Karbonmonoksit zehirlenmesindeki HBO tedavisinin primer amacı ”gecikmiş ya da kalıcı nörolojik hasarı” engellemektir.

HBO TEDAVİSİNİN ENDİKASYONLARI

*Geçici bilinç kaybı

*Koma veya nöbet

*İskemik EKG değişiklikleri

*COHb düzeyi > % 15 olan gebe

*Fokal nörolojik defisit

*Baş ağrısı, bulantı olup COHb seviyesi %40 üzerinde ise

*Dirençli metabolik asidoz

HİPERBARİK OKSİJEN KULLANILMAMASI GEREKEN DURUMLAR

*Uzamış dıştan kalp masajı

*Amfizem ve kronik bronşit varlığı

*Hemodinamik olarak stabil olmayan hasta

HBO TEDAVİSİ KOMPLİKASYONLARI

*Nöbet

*Orta kulak ve sinüs barotravması

*Pulmoner barotravması

*Vasküler gaz embolisi

*HBO tedavisi için ”tek ve kesin kontrendikasyon tedavi edilmemiş PNOMOTORAKS’ tır.”

Daha çok tıbbi konu anlatımı ve vaka için AHT(Acil Hekimine Tüyolar) Facebook  grubu adres linki:

https://www.facebook.com/groups/828810300603787/permalink/894862100665273/

 

(Bu yazı Prof.Dr.S.Murat Kesim’in CO Zehirlenmeleri sunumundan faydalanılarak hazırlanmıştır.)

Hakkında Enes Güler

Gezmeyi seven,müzik,basketbol,yüzme ve adreanlinle iç içe olan,eşine ve işine aşık,acile gönül vermiş bir acilsever
x

Check Also

#00411# YOĞUN BAKIM YERİ ARANIYOR

Yoğun Bakım Hakkında Ülkede yoğun bakım yatağı sıkıntısı var, özellikle kış aylarında yoğun bakımlar için ...

#00353# HippocrApp Hekim Paylaşım Platformu Hakkında

Hekimler arasında konsültasyon ve iletişimi sağlamak amacıyla ios, web, android ortamlarında geliştirilen, tıp ve diş ...

#00333# EM-D@TE 2 NASIL GEÇTİ?

Yıllarca kafamda hayalini kurduğum tablonun resmini nihayet  geçtiğimiz hafta sonu Ankara’da gördüm. 3 senedir çeşitli ...