Güncel Başlıklar
Ana Sayfa / Acil Servis / Kritik Bakım / Travma Notları / #00093# Künt Karın Travmalarında Parankimal Organ Yaralanması Var Mı?

#00093# Künt Karın Travmalarında Parankimal Organ Yaralanması Var Mı?

Acil serviste künt karın travmasında muayene tek başına yeterli olmayabiliyor bu durumlarda görüntüleme yönetemlerinden faydalanıyoruz.Kime?, ,ne zaman? ne istemeli?

Hemoperitonium ilk ekarte edilecek durumdur,kendimiz  yapabiliyor ve alet olarak USG cihazımız var ise FAST USG ile ekarte etmeye yönelik ilk işlemdir.

Hemodinamik unstabil ve pozitif FAST bulgularında LAPARATOMİ endikasyonu vardır.Semptomatik-vital destek (hipotansiyon var ise mayi takmak,gerekirse-mümkünse gideceği yere kadar kan takmak(çoğu yerde bulması zor-böyle durumlarda voluven veya dekstran 2 .damar yolundan takılabilir,intravasküler hacmi yerine koymak müdahaleye kadar önemli olabilir ),destekleyerek hastaları Cerraha ulaştırmak gerekir.

TOMOGRAFİ NE ZAMAN?

1-Hemodinami stabil,pozitif FAST bulgusu var ise hasta opere edilsin mi ? açısından cerrah var ise cerrah yok ise sevk edilecek yerde çekilmesi gereksiz radyasyon durumunu önleybilir.

2-Emniyet kemeri izi olan hastalar gözlem ve tekrarlayan fizik muayene için müşahadeye yatırılmalıdır.Bu hastalarda FAST de bulgu veya CT de peritoneal sıvı var ise cerraha konsülte edilmelidir.

3-Böbrek yaralanması şüphesi var ise CT endikasyonu vardır

4-Karın içi yaralanması yüksek riski olan hastalar (çoklu ortopedik yaralanma,şiddetli toraks yaralanması,nörolojik sorunlar ) negatif FAST sonrası takip CT düşünülebilir

5-Hemodinamik stabil hastada özellikle pelvis kırığı,genitoüriner sistemde,diafragmada veya pankreasta yaralanma şüphesi var ise CT istenebilir

**Sensitivite:92-97.6  spesivite:98.7  negatif olması %100 olmasa da taburcu edilmesi açısından bir göstergedir

  • Klinik olarak şşüphelenilmeyen yaralanmaları gösterme açısından faydalıdır
  • Bir avantaj olarak da retroperitoneal bölgeyi gösterme avantajı vardır

Travmaya yönelik Karın Ultrasonografisi(FAST)

  • Taşınılabilir,tekrarlanabilir,
  • Genellikle 3-4 dk içinde yanıt alınabilir
  • Fast ile minimum 200cc sıvı tespit edilebilir
  • Sıvı tespitine dayandığı için karın içine “kanamayan” yaralanmaları GÖSTERMEYEBİLİR
  • Solid organ yaralanma derecelendirmesinde o yüzden kullanılamaz

Bu yüzden hemodinamik olarak stabil nonoperatif takip önerilecek hastada kontrolde CT yapılmalıdır.

*Fast %73-88 sensitivite,%98-100 spesifiteye ve %96-96 doğruluğa sahiptir.

Burada biraz açıklama yapmakta fayda var.Hasta geldi travma (AİTK,ADTK,bisikletten düşme vs) hastanın anamnezi,düşme var ise şekli (ne şekilde oldu) dare var ise nereye,ne şiddetine yakın (bakınız travma kinetiği yazım TIKLAYINIZ ) öğrendikten sonra genel muayene de batın muayenesi önemli,darbe alan kısmın en taze yeri kas tabakası olacağından hassasiyet olan bölgeler önemli.Örneğin batın sağ üst kadranda kızarıklık(ekimoz olabilir olmayabilir sonradan gelişebilir)elle muayenede hassasiyet var yok bakmak gerekir.Rutinleri hızlı şekilde alınmalı ayrıca TİT de alınmalıdır.TİT de hematüri böbrek hasarı? makroskobik ise AİTK mesane dolu olarak oldu ise mesane rüptürü? düşünülebilir.Hastanın vitalleri hızlıca alınır.Monitörize edilir.(Nabız ve tansiyon öncelik arz edebilir) göğüs travması var ise spo2 de önemlidir(yani hastaya göre dikkat edileccek yer değişebilir.USG var ise hastanenizde FAST USg kursu bilenen yardım ile hızlıca kontrol edilebilir.Takibinde muayene kontrolü,hemogram kontrolü(Hb e düşme vs var mı?TİT kontrolü alınabilir) şüphe var ise veya patolojik bulgu var ise yanınızda cerrahi branş varsa konsülte,yok ise iletişime geçerek bulguları paylaşarak HIZLI SEVK önemli.Çoğu yerde USG,BT olmadığından sizin eliniz ayağınız muayene,monitör ve elde olan tetkikler olacak.Şüphe var ise SEVK den kaçınmayın gerekirse de DANIŞIN (en yakın hastanede çalışan meslektaşınıza).Volüven çoğu acilde zor durumlarda hayat kurtarabilir.İntravasküler sıvıda azalma bulguları TAŞIKARDİ,HİPOTANSİYON mayiye yanıt vermiyor ise 2.damar yoluna takarak hastayı SEVK edin.Hepinize kolaylıklar dilerim.

 

YAZININ BAZALİNİN ALINDIĞI KAYNAK: 5.ACİL TIP ULUSAL KONGRE VİDEO SUNUMUN TAMAMINI İZLEMEK İÇİN TIKLAYINIZ

 

Hakkında Burak Ölmez

Büyük Türk hakanı Atilla; "Atımın nalındaki bir çivi düşseydi, bu büyük ülke olmazdı!" demiş. "Ama nasıl olur?" demişler. "Bir çivi bir ülkeyi nasıl kurtarır?" Atilla cevap vermiş; "Bir çivi bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir komutanı, bir komutan bir orduyu, bir ordu da koca bir ülkeyi kurtarır" (teşbihte hata olmasın) bir "tüyo" bazen bir "hayat"kurtarabilir felsefesinde bir insan,bir hekim..

Buna Da Göz Atın

#00181# “Patolojik Kırık” Olgu Sunumu

*55 yaş kadın hasta Meme CA tanısı var. *Acile başvuru sebebi:Sol kalçada ağrı ve Yürüyememe. …

#00171# SONUNU GÖREMEYEN KAHRAMAN OLAMAZ!

  *32 yaşında erkek hasta ,dekorasyon-döşeme işleriyle uğraştığını, hafta sonu malzemelerinin temizliği ile uğraşırken çivi …

#00157# 8 YÖNTEMLE OMUZ REDÜKSİYONU

***1.FLEKSİYON-ADDÜKSİYON-DIŞ ROTASYON YÖNTEMİ: Hasta supin pozisyonda yatırılır. Etkilenen kol dirsekten 90 derece fleksiyona alınır. Kola …